© Stad Gent

Vooruit restaureert: een energietraject met de Stad Gent

Van Les Ballets C de la B tot Nirvana: in Voo?uit staan de meest uiteenlopende artiesten op het podium. Maar ook achter de schermen maakte ‘de opera voor de werkmens’ een metamorfose door. Doorheen verschillende renovaties bleef het Kunstencentrum kampen met een torenhoog energieverbruik. Een energietraject met de Stad Gent bracht daar mee verandering in, en past zo perfect in de restauratieplannen.

Oude infrastructuur vreet energie

Kunstencentrum Voo?uit hoort zonder twijfel op het lijstje van de iconische gebouwen van Gent. Met dank aan z’n art-nouveau-voorgevel en omvangrijke geschiedenis: al in 1913 werd de eerste steen van de cultuurtempel gelegd. “Dat merken we helaas maar al te goed aan ons energieverbruik”, vertelt Matthias Belpaire, coördinator Monument en Infrastructuur bij Voo?uit. “De oude infrastructuur vreet energie.”

“Comfort en een zuinig energieverbruik spreken elkaar vaak tegen”

Matthias Belpaire, coördinator Monument & Infrastructuur Voo?uit

Daarbovenop staan de deuren hier letterlijk open. “In normale tijden krijgen we jaarlijks meer dan 350.000 bezoekers en artiesten over de vloer. We streven naar een optimaal comfort voor elk van hen. Dansers vragen bijvoorbeeld specifiek naar een warme zaal, ook tijdens de repetities. Dat is vaak in tegenspraak met een zuinig energieverbruik. Energie-efficiëntie vormt dus een enorme uitdaging.”

Duidelijk zicht op haalbaarheid

Toen de Stad Gent in het voorjaar van 2017 een energiecoachingstraject voorstelde, gingen Matthias en zijn collega’s graag in op dat aanbod. “Als eerste stap kwam een energie-expert ter plaatse. Enerzijds om te peilen naar al genomen maatregelen, maar vooral om onze gebouwen binnen en -buiten door te lichten.”

“Op basis van die scan kregen we een overzicht met mogelijk acties: van onze HVAC-installaties optimaliseren over leidingen isoleren tot de instellingen van de luchtgroepen bijstellen. Elke maatregel kreeg een haalbaarheidsscore mee, en we ontvingen ook een inschatting van de potentiële energiebesparing, de nodige investering en terugverdientijd. Op die manier wisten we meteen wat de quick wins waren, en welke ingrepen extra studie vereisten.”

Opstap naar brede aanpak

Een deel van de voorgestelde maatregelen werd omgezet in de praktijk. “Zo lieten we nieuwe tussenstukken op onze klimaatinstallaties plaatsen. Op die manier kunnen we ventilatiegroepen beter besturen, zodat ze optimaal zijn afgestemd op de buitentemperatuur en bezetting van de kantoren en zalen. Daarnaast voorzagen we een aantal bijkomende deeltellers, zodat we water- en energieverbruik beter kunnen monitoren.”

“De analyse van de energiecoach gaf de aanzet voor een allesomvattend Masterplan Energie”

Matthias Belpaire, coördinator Monument & Infrastructuur Voo?uit

“Maar de coaching gaf vooral de aanzet om verder te gaan dan quick wins. Het resultaat van de scan legden we namelijk samen met andere - eerder opgestarte - studies, en zo kwamen we tot een ambitieus Masterplan Energie. Op basis van dat draaiboek vroegen we met succes subsidies aan bij het Fonds Culturele Infrastructuur voor energiezuinige maatregelen.”

Meest duurzame oplossing

Ondertussen kan Voo?uit al een indrukwekkend lijstje met realisaties voorleggen: de verbouwing van de Snoepwinkel tot een Bijna Energetisch Neutraal gebouw, de vervanging van de ventilatiegroep van het Voo?uit Café, de graduele overschakeling naar led-verlichting, heronderhandeling van hernieuwbare en lokale energiecontracten,… “Bij alles wat we doen, kiezen we voor de meest duurzame oplossing en materialen. Enkele voorbeelden zijn ecoverf, hoogenergetisch glas, minerale wol als isolatie en hout met een FSC of PEFC-label.”

En het werk is uiteraard niet af. “Tegen 2023 willen we onder andere ons gebouwbeheersysteem doorlichten en updaten en onze stookplaatsen optimaliseren. Bovendien dienden we dit jaar een nieuwe subsidieaanvraag in voor de periode 2021-2026 voor bijvoorbeeld een zonnewering voor de kantoorgebouwen en verregaande energiemonitoring.”

Fossielvrij in 2050

Met de talrijke energiebesparende acties en de geplande restauratiewerken indachtig, stelde Voo?uit ambitieuze klimaatdoelstellingen voorop. “Tegen 2050 willen we een volledig fossielvrij energieverbruik van onze gebouwen. En binnen drie jaar willen we ons energieverbruik met twintig procent terugdringen, terwijl er in die periode nog ingrijpende verbouwingswerken op de planning staan. Toekomstige innovaties kunnen ons nog enorm vooruithelpen. Trouwens, we leggen de lat liever te hoog dan te laag. Als grote cultuurinstelling spelen we een voorbeeldrol voor andere spelers in de sector.”

“Onze energiedoelstellingen zijn bewust ambitieus: Voo?uit speelt een voorbeeldrol in de cultuursector”

Matthias Belpaire, coördinator Monument & Infrastructuur Voo?uit

“Daarom verankeren we duurzaamheid in ons beleid. Het Voo?uit Café werkt enkel met LEF-producten: lokaal, ecologisch en fair. We sporen medewerkers aan om zo weinig mogelijk met de wagen te komen. En op termijn willen we het aantal prospectievluchten van de programmatoren terugbrengen naar nul. De energiecoaching van de Stad Gent was een trigger in dat omvangrijke proces. Het resultaat: we merken niet alleen al een lichte daling van de energiefactuur, we zijn ons meer dan ooit bewust van de mogelijke impact van een efficiënt energieverbruik.”

Wil je ook professioneel advies van een ervaren energiecoach via de Stad Gent? Nog tot en met 31 december 2020 kan je hier een gratis coachingstraject aanvragen. Je beperkt niet alleen je CO2-uitstoot, ook je energiefactuur daalt tot twintig procent.

Andere vragen of opmerkingen over de restauratiewerken? Contacteer ons gerust via info@vooruit.be. #vooruitrestaureert

Cookies

We use cookies and similar techniques to analyze the use of the website, to make it possible to display third-party content such as videos, and for various other applications. These cookies are also placed by third parties. By clicking “Yes, I accept”, you agree. If you do not agree, you can specify your preferences via the "Adjust settings" button.